Twitter Виртуального Бреста Группа в одноклассниках

Край Беларусі. Захад: Высокае

25 1  Сентября 2013 г.  в 17:52, показов: 4745 : Отдых, туризм, путешествия

«Чакайце мяне каля банка, я зараз пад’еду», — неяк па-бізнэсоўску хутка сказаў голас у мабільніку. Я нават не паспяваю адказаць, як чую ў слухаўцы сігнал скончанай размовы. Іду па вуліцы горада Высокае. Гадзіну таму я быў у Брэсце, а цяпер — за 7 кіламетраў ад мяжы з Польшчай. Вечаровы аўтобус прывёз мяне ў самы заходні горад Беларусі.

Край Беларусі. Захад: Высокае

Невялікая рачулка Пульва фармальна дзеліць Высокае на дзве часткі — на новы мікрараён з пяціпавярховікамі і гістарычны цэнтр з руінамі сінагогі, рынкавым пляцам і прыватным сектарам. Трохі ўбаку застаецца старажытны зарослы парк Сапегаў і руіны ўязной абарончай брамы. Там цяпер зона адпачынку і стадыён. У цэнтры — сквер з помнікам загінулым партызанам і праваслаўны крыж. Побач аблуплены будынак гарсавета з жыццесцвярджальным вітражом, Дом культуры, царква і помнік Леніну.

За савецкім часам Высокае было райцэнтрам аж да 1962 года. Рысы заходняга ладу жыцця з беларускагабрэйска-польскага мястэчка тут выціраліся доўга — калгасы саветы сагналі толькі ў сярэдзіне 50-х. У наступныя гады сацыяльна-эканамічная актыўнасць адсоўвалася падалей ад «ненадзейнай» Польшчы — на ўсход. Развал СССР заспеў Высокае простым перыферыйным гарадком, які паступова станавіўся вёскай. Але ў 90-я гады закрытая мяжа з заходнім камунізмам імкліва ператварылася ў адкрытую мяжу з заходнім капіталізмам. Рынкавы сацыялізм тагачаснай Беларусі паспрыяў фармаванню тут новай сацыяльна-эканамічнай сітуацыі…

Край Беларусі. Захад: Высокае

Стаю каля новага будынка «Беларусбанка». Вечар. Спёка за трыццаць. Дамкі паабапал вуліц хаваюцца ў зеляніне. Машын, што праязджаюць, на вуліцах сустракаю больш, чым мінакоў — гэта кідаецца ў вочы адразу. З-за павароткі вырульвае шыкоўны «Мерсэдэс» C-класа. У расхрыстанай кашулі, з немалым залатым крыжам на шыі, выходзіць жвавы дзядзечка, які прадставіўся Васілём Васільевічам. «Хадзем. Зараз пакажу, дзе будзеш жыць».

Заходзім у двор даваеннага двухпавярховага дамка з сучасным рамонтам — лесвіцы і балкон аздоблены барочнымі парэнчамі з бетону, праўда, недзе ён лопнуў... У Васіля Васільевіча я здымаю кватэру для падрыхтоўкі гэтага рэпартажу. У 5-тысячным Высокім няма дзяржаўнага гатэля, але ёсць кватэры для арэнды на «суткі і гадзіны» — так напісана на папяровым аркушыку-візітоўцы, які мне і ўручыў Васіль Васільевіч. За 180 тысяч у суткі я здымаю частку дома з пакоямі на двух паверхах, кухню з аркамі і барнай стойкай — апартаменты, не горшыя, чым у сталіцы для прыезджых на майскія святы рускіх турыстаў.

Памежны бізнес шалёных 90-х

Першае ўражанне ад Высокага — гэта нейкая дзіўная еўрапеізаваная Беларусь прыватнікаў на фоне абшарпанага дзяржаўнага бязладдзя. Ледзь не ў кожным двары стаіць па іншамарцы, а то і па дзве. Даваенныя цагляныя дамкі аблепленыя спадарожнікавымі антэнамі і «па-багатаму» зашаляваны сайдынгам. У некаторых дварах роўна пакошаны газон. На трохі больш чым 5 тысяч жыхароў Высокага — каля 40 прыватных прадуктовых крамаў. Уся сфера абслугоўвання тут — у руках прыватнікаў. Але гэта ўжо толькі рэха іншага, больш прыбытковага бізнесу, які цяпер недаступны для высокаўскіх «бізнэсоўцаў».

У 90-я і амаль усе «нулявыя» тут квітнеў народны гандаль палівам з палякамі — асноўная крыніца даходу рашучых высокаўскіх гараджан. «Можна было па 500 даляраў у дзень рабіць», — настальгічна расказвае мне Васіль Васільевіч, калі мы прагульваемся па шырокай вуліцы старой часткі горада. Ад старога тут, канечне, адна назва — «польскія» будынкі безгустоўна перароблены пад камфортны лад жыцця высачан. Дзе-нідзе вокны закладзены цэглай, пад фарбай сцен праступаюць сілуэты дзвярэй, якія калісьці тут былі. «Я набыў сабе габрэйскі будынак 1703 года, але па дакументах ён ідзе як 1939-га — саветы перапісалі па-свойму. Будую тут невялікі гатэль і бар», — хваліцца перада мной Васіль Васільевіч і паказвае на будоўлю за плотам. На таўшчэзных старасвецкіх арках я бачу надбудову другога паверха. Бізнэсовец будуе гэта з разлікам на памежную інфраструктуру і чакае адкрыцця тут памежнага пераходу і новых транспартных плыняў.

«Міліцыю расфармавалі, а будынак здалі пад офісы. У КПЗ — рамонт абутку»

Раніца. Субота. Паабапал сквера збіраюцца гандляры садавіной і гароднінай. Мой наступны суразмоўца — мужчына за 40 — прасіў не ўзгадваць яго імя, але расказвае сакрэты высокаўскага поспеху: «У 90-я тут было шыкоўна. Можна было проста, без кантрабанды, вазіць і прадаваць паліва ў Польшчу і спакойна мець 300—350 даляраў у дзень. Усё, што ты тут бачыш, пабудаванае ці адрамантаванае — гэта за кошт таго бізнесу. У мяне і шмат у каго ў той час былі старэнькія джыпы­патролы з «маленькім» бакам пад 200 літраў. Так і жылі — дзень ездзіш туды-сюды, а на наступны можаш з цыгарэтай адпачываць. У пачатку 90-х, калі з краін сацыялістычнага блока выводзілі войскі, цягнікі ішлі не праз Брэст, а праз станцыю Высока-Літоўск. Зброі было тут поўна — ліхія і залатыя часы. Пасля таго як зачынілі мяжу, усё абвалілася — палова горада працуе у Брэсце. Горад паступова пусцее, хоць і прадпрымальніцкая жыла тут моцная — прыватнікаў шмат. Міліцыю расфармавалі, а будынак здалі пад офісы. У КПЗ — рамонт абутку. Пакінулі толькі трох участковых з машынай. Тыя, хто паспеў назбіраць нейкі капітал, альбо з’ехалі, альбо спрабавалі наладзіць нешта тут, але гэта ўжо не тое…» — з прысмакам настальгіі па лепшых часах прамаўляе мой суразмоўца і абапіраецца на дах старэнькага «Масквіча», на капоце якога раскладзены мёд на продаж, цяпер у яго толькі такі бізнес…

«У нас тут рускія і казахі скупляюць дамкі, потым прыязджаюць на канікулы»

Пенсіянер Аляксей Іванавіч вядзе з выгану сваю карову. Дарога пралягае праз старажытны зарослы парк з руінамі палаца. Па ўсім перыметры ансамбля захавалася агароджа з чырвонай цэглы — вышыня даходзіць да двух метраў. У тое месца, дзе агароджа абвалілася, Аляксей Іванавіч гоніць карову і такім чынам зразае дарогу да свайго хлява…

«Ніхто не хоча трымаць гаспадарку. На ўвесь горад — некалькі кароў толькі», — скардзіцца высокаўскі пенсіянер. Праходзім руіны брамы, і Аляксей Іванавіч працягвае: «Шыкоўны парк быў. Прыгожы. Я на флоце служыў, тут ёсць нават дрэвы для карабельных мачтаў. Расло чырвонае дрэва, потым камуністы пазразалі ўсё, каб сабе мэблю зрабіць. Аднаго разу я малы прыходжу з бацькам да нейкага начальніка, а ў яго крэслы з чырвонай драўніны».

Пасля Аляксей Іванавіч пераходзіць да прыватнай справы: «Вось ты там у Мінску бываеш, знайдзі мне купцоў — хачу дом у суседняй вёсцы прадаць. БТІ ацаніла ў 55 мільёнаў, калі знойдзеш кліента — 5 табе аддам. У нас тут рускія і казахі скупляюць дамкі, потым прыязджаюць на канікулы — грыбы, рыбалка і мяжа з Польшчай побач. Але знайдзі мне толькі рускіх ці казахаў — у іх грошай шмат…».

Апошні дзень у Высокім. Прагульваюся побач з руінамі ўязной брамы — яна разбураная і парослая зверху маладымі дрэўцамі. На вежах у нарослых кустах хлопцы п’юць піва… Старасвецкія перабудаваныя дамкі праводзяць мяне размаляванымі графіці і дастаткова якасным стрытартам, які невядома кім тут намаляваны.

Аповеды мясцовых пра памежны бізнэс і лёгкія грошы ствараюць адчуванне, што некалі з Высокага з’ехалі ці кудысьці зніклі ўсе неактыўныя і непрадпрымальныя жыхары. Гэта не было акно ў Еўропу для Беларусі — хутчэй прыадчыненая фортка, праз якую можна было ўцягнуць сюды трохі дабрабыту. Цяпер і яна зачыненая. І рысы прадпрымальнасці і дабрабыту ў Высокім паступова абрастаюць цвіллю паныласці, якая ператварае гэтае мястэчка ў тыповую перыферыю, край Беларусі, хай сабе і на захадзе.

Высокае

Высокае знаходзіцца на паўднёвым захадзе Беларусі ў Камянецкім раёне, да Брэста адсюль каля 40 кіламетраў. Горад вядомы з XIV стагоддзя і меў назву ВысокаЛітоўск. У 1494 Аляксандр, сын Казіміра, Вялікага князя Літоўскага, падарыў гораду Магдэбургскае права. Ім валодалі Храптовічы, Ёдкавічы, Войны. У 1647 горад з прылеглымі вёскамі выкупляе гетман ВКЛ Павел Ян Сапега. Ад гэтага часу пачынаецца яго росквіт — будуецца замак з абарончымі збудаваннямі, закладаецца касцёл, адкрываецца гандлёвая плошча. Да прыходу Чырвонай Арміі ў 1939 ВысокаЛітоўск налічваў больш за 6 тысяч жыхароў, пасля гэтую «еўрапейскую» назву змянілі на Высокае, а старую пакінулі за невялікай чыгуначнай станцыяй, якая знаходзіцца за тры кіламетры ад горада. Апошнім прыватным уладальнікам ВысокаЛітоўска быў Якуб Патоцкі.

Ждите загрузки ссылки для показа изображений!

Сяргей Гудзілін, Наша Нива 




Система Orphus

Оставить свой комментарий можно после
регистрации и авторизации на сайте


658176_гость 2013-09-03 20:16
Да фото подстать опозиции, уважаемый наверное пищет заказную статью, о том как в Высоком всё плохо.
0

yhg_гость 2013-09-03 10:57
Действительно, почитаешь статью и кажется, что деревня деревней. Да и фото соответствующее... Почему автор статьи не ознакомился с главным промышленным объектом: "Беловежские сыры"? детским санаторием-интернатом? колледжем? А, ну да, это наверное, в каждой деревне увидишь....
+1

Знаю_гость 2013-09-03 16:54
Раньше это был город, а сейчас деревня, властям городским не надо ничего, с каждым днём всё страшнее становится этот городок... Власти только могут закрывать всё. милицию, садик вот ещё и больницу....
+2

Алл_гость 2013-09-02 21:51
Vera_optim_давайте всё же честно признаемся,что для запада Брестской области это не "родная мова"...а якая родная ? "русский язык"? Для пачатку пішыце на сваёй роднай, а потым вучыце на якой пісаць. Чом вітэ по своему не пышэтэ, нэ вміетэ???
+2

Vera_optim_гость 2013-09-03 09:06
Родной язык - это тот на котором думаешь.Для меня - это русский и не вижу в этом ничего плохого.А детство моё как раз прошло в окрестностях Высокого,я прекрасно знаю эти места, понимаю и очень хорошо говорю на местном языке,но не считаю нужным демонстрировать это публично.
-1

ек_гость 2013-09-03 09:32
Сообщение от Vera_optim_гость
Родной язык - это тот на котором думаешь.Для меня - это русский и не вижу в этом ничего плохого.А детство моё как раз прошло в окрестностях Высокого,я прекрасно знаю эти места, понимаю и очень хорошо говорю на местном языке,но не считаю нужным демонстрировать это публично.

Ну дык не шкодзьце агульнабеларускай справе. А у хаце гаварыць па-свойму пани нихто не забарониць.
Што беларуская, што паляшуцкая - лёс им стаць адной литаратурнай беларускай мовай.
-3

pro-cop 2013-09-02 16:52
мде. как-то сделанное фото совсем не отражает суть выше написанного материала. ниочём фото!

+2

Vera_optim_гость 2013-09-02 14:31
Конечно,можно прекрасно читать и по-белорусски,но давайте всё же честно признаемся,что для запада Брестской области это не "родная мова".Здесь совсем по-другому "говорять".Поговорили бы с теми же местными жителями Высокого.
+3

Водятел_гость 2013-09-02 13:06
Я там учился много лет назад. Городок можно из одного конца в другой за час обойти. Люди там не очень приветливые. Старшее поколение еще как то адекватнее. Молодняк совсем диловаги. В городе 1 светофор и тот не работал. Скромно, мрачно, уныло, но жить можно. Деревенька...
+2

тт_гость 2013-09-02 10:41
городок вцелом не плохой вот только мрачный какой-то
0

WinBrest_гость 2013-09-02 00:00
Жаль что на Белорусском, на второй абзац не хватило терпения...
0

1975_гость 2013-09-01 23:16
А возле памятника Ленину пробежало его привидение?  :ups:
+5

лев_гость 2013-09-01 23:15
усё прадаць рускiм i казахам.прадаць усю беларусь...
+7

Маршак_гость 2013-09-01 23:09
А по-русски написать не судьба?
+2

ек_гость 2013-09-03 09:33
Сообщение от Маршак_гость
А по-русски написать не судьба?


А чаму ж не на иурыце - роднай мове Маршака?
-2

SS_гость 2013-09-02 01:00
Сообщение от Маршак_гость
А по-русски написать не судьба?

Кацап-твой лес з маскалямі)))
-2

гость,гость,гость_гость 2013-09-02 07:56
Полнейшая невоспитанность.
0

лето_гость 2013-09-01 23:26
Сообщение от Маршак_гость
А по-русски написать не судьба?


иноземцам здесь нечего читать.
+1

КЭП_гость 2013-09-01 23:58
Сообщение от лето_гость
Сообщение от Маршак_гость
А по-русски написать не судьба?

иноземцам здесь нечего читать.


Русский - тоже государственный язык белоруссии
-7

БЕЛАРУСЬ_гость 2013-09-02 00:04
Сцуко, ты хоть правильно название страны выучи если на очевидность претендуешь
+12

лев_гость 2013-09-01 23:18
Сообщение от Маршак_гость
А по-русски написать не судьба?


а тупые белорусского не понимают...
-3

уго_гость 2013-09-01 23:12
а что, настолько убог, что по-белорусски не прочитаешь?
+5

димОК 2013-09-01 18:14
Брама супер!Лишь-бы не сделали как с Холмскими в Бресте или Косовском замке.
+9


Страницы: [1]