Twitter Виртуального Бреста Группа в одноклассниках Viber Виртуального Бреста

2018-ы – Год малой радзімы. Аляксандр БОГДАН: “Мая песенная і маляўнічая Цна…”

12  Апреля 2018 г.  в 16:25, показов: 1127 : Фотофакт

Такое вызначэнне роднай вёсцы даў наш зямляк – галоўны рэжысёр Беларускага Дома кіно А.Б. Богдан, з якім днямі сустрэліся ў Мінску.


Читать полностью в источнике с фото: http://virtualbrest.by/news54733.php

2018-ы – Год малой радзімы. Аляксандр БОГДАН: “Мая песенная і маляўнічая Цна…”

–Аляксандр Барысавіч, у нашых палескіх паселішчах важкі ўплыў на станаўленне асобы мае аўтарытэт роду. Што для вас увасабляе гэта словазлучэнне?

–Зразумела, продкі. З дзядоў ў вёсцы асабліва ўшанаваны быў матчын бацька – ветэран Вялікай Айчыннай вайны Іван Рыгоравіч Бірыла. На жаль, у час нашага маленства не цаніліся баявыя ўзнагароды, таму і былі страчаны. Цяпер аднавіў звесткі з адпаведных сайтаў: мой дзед быў адзначаны і медалём “За адвагу”, і ордэнам Славы ІІІ ступені. Ён ніколі не расказваў пра ваенныя подзвігі. Мне, відавочна, генетычна перадалося захапленне літаратурай, што стваралі пісьменнікі-франтавікі – Віктар Астаф’еў, Васіль Быкаў. Яны пісалі пра тое, аб чым маўчаў дзед… Ён з маім бацькам навучылі мяне касіць, на сенажаці яшчэ 5-класнікам далучыўся да дарослых.

–Праца па хатняй гаспадарцы ў нашым дзяцінстве была такой жа натуральнай з’явай, як для сучасных хлопчыкаў і дзячынак – баўленне часу з гаджэтамі…

–Выходзілі з мамай на так званыя “дзялкі” з пяці год! Немагчыма забыць гэтыя вялікія, па гектару, даўжэзныя некалькі радкоў. Але не абураліся, палолі і даглядалі таксама старанна, як і навакольныя. Сорамна было падвесці старэйшых. Бацька працаваў у калгасе вадзіцелем – з 2005 года жыве толькі ў сэрцы. Мама доўгі час шчыравала паляводам.

–У вас была вялікая сям’я?

–Па сённяшніх мерках – мнагадзетная: дзве старэйшыя сястры і я. Паколькі быў малодшым, дома мяне песцілі і бэсцілі. Мужчынскай загартоўцы спрыяла армія. Мяне прызвалі пасля першага курса інстытута. “Вучэбка” – пад Ленінградам, а пасля – накіраванне на навукова-доследны палігон Капусцін Яр. Упэўнены, што служба ў аддаленым гарнізоне становіцца сапраўднай школай жыцця для юнакоў і яе абавязаны прайсці кожны мужчына. Не падтрымліваю пазіцыю сучасных хлопцаў, якія ўхіляюцца ад арміі. Лічу без пафасу: толькі той, хто вытрымаў абмежаванні, годны волі. Твой дзень распісаны па хвілінах, табой кіруюць камандзіры, якія абыякавы да тваёй асобы, – ім важна дакладнае выкананне службовых абавязкаў. Тады настальгічна ацэньваеш і маміны клопаты, і любоў да радзімы… Атрымаў спецыяльнасць, дэманстраваў добрыя вынікі, “дарос” да звання “старшына”. Адзінае “але” – была перапынена вучоба ў ВНУ…


Читать полностью в источнике с фото: http://virtualbrest.by/news54733.php

2018-ы – Год малой радзімы. Аляксандр БОГДАН: “Мая песенная і маляўнічая Цна…”

–Вось гэта і цікава: як сын звычайных калгаснікаў стаў студэнтам сталічнага ўніверсітэта культуры і мастацтва?

–Дзякуючы школе, дакладней – педагогам. Першай настаўніцай, яшчэ ў Цнянскай “васьмігодцы”, была Валянціна Рыгораўна Бялко. А любоў да літаратуры выхоўвалі ўжо ў Дварэцкай СШ, дзе працягваў вучобу. Там і “раскрылі” мае мастацкія здольнасці. Тым часам у Цне пабудавалі новы клуб з вялікімі вокнамі, што прыцягвалі вяскоўцаў канцэртамі і заезжых артыстаў, і “дамарошчаных”. У ліку апошніх аказаўся і я. Дарэчы, бацькі не шкадавалі сродкаў на білеты, хаця паўтара рубля па тым часе – дастаткова вялікія грошы… У 7-ым класе ўпершыню ўдзельнічаў у нейкай гумарыстычнай інсцэніроўцы. Адчуў “энергетыку сцэны” і захапленне публікі, што далей не дало спакою. Асаблівы поспех выпаў “творцы”, калі на вечары сустрэчы з выпускнікамі прачытаў уласную паэму з прысвячэннямі кожнаму з гасцей. Зразумела, загадзя пазнаёміўся з іх біяграфіямі за 20-годдзе сталага жыцця… Мае імкненні падтрымлівала класны кіраўнік Варвара Рыгораўна Крышталь. Яна адзіная верыла ў мяне, калі сам павёз дакументы на паступленне.   

–Раней наведвалі Мінск?

–Дзе там! Толькі аднойчы з мамай быў у Брэсце, калі-нікалі выязджалі ў Лунінец. Доўгі час быў апанаваны “страхам вялікага горада”… Творчы конкурс прымала актрыса Зінаіда Міхайлаўна Пасюціна, у маім уяўленні – “жанчына з іншай планеты”. Яна параіла запісацца на двухтыднёвыя курсы і стала маім “добрым геніем”. Не ведаў тэатральнай “кухні”, але ў вясковай школе далі трывалыя веды па літаратуры, гісторыі, грамадазнаўству. Было сем чалавек на места. Тым не менш, стаў студэнтам.

–Гэта быў 1986-ы, сумна вядомы чарнобыльскай катастрофай. Потым – два гады арміі, зноў вучоба. Калі ж закончылі ўніверсітэт?

–У 1993-ім... За гэты час для мяне адкрыўся іншы свет. Упершыню глядзеў спектаклі ў тэатрах, канцэрты ў філармоніі. Майстрам курсу быў Рыгор Іванавіч Баравік, які заснаваў сталічны Маладзёжны тэатр. У нас была проста кагорта выдатнейшых педагогаў! Але пасля разбурэння вялікай краіны Беларусь таксама выпрабоўвала цяжкасці. Нам далі вольныя дыпломы па спецыяльнасці “рэжысёр народнага тэатра” і – уладкоўвайцеся, хто як здолее. Мне падарункам лёсу сталі Вышэйшыя сцэнарныя курсы, якія адкрыліся ў Мінску. Таксама конкурс, больш чым са ста прэтэндэнтаў набіралі толькі сем слухачоў. Удзячны славутаму майстру – мяне выбраў народны артыст СССР і БССР кінарэжысёр Віктар Цімафеевіч Тураў – за яшчэ два гады вучобы і творчых зносін з зоркамі мастацтва.

–А да сцэнарных курсаў спрабавалі займацца літаратурнай творчасцю?

–Гэта было адно з патрабаванняў студэнцкага жыцця. Пісаць пачаў, як па прымаўцы: “голь на выдумкі хітрая”. Для здачы пастаноўкі шукалі тэатральны рэквізіт. Проста невыконваемая задача для правінцыяла, у якога не было знаёмстваў у сталічным асяродзі! І я напісаў п’есу “Свінячыя выбрыкі”. Пастаноўка абыходзілася мінімумам рэквізіту: хлеў, салома, парсючкі… Мая педагог Зінаіда Міхайлаўна Пасюціна стварыла студыю “Сёмы паверх”. З гэтай пастаноўкай студэнты гастралявалі по шэрагу краін Еўропы, перамагалі на конкурсе “Тэатральны куфар”, атрымалі Грант Прэзідэнта. Пьеса дагэтуль карыстаецца поспехам, таму што вечныя тэмы адзіноцтва, закрытасці грамадства, сумнай абраканасці – заб’юць цябе сёння ці пачакаюць.

–Што яшчэ захоўваецца ў творчым багажы сцэнарыста?

–Мае пьесы адлюстроўваюць час стварэння нават назвамі. У сярэдзіне 1990-ых, калі былі зайздросныя на жвачкі і іншы замежны дэфіцыт, напісалася дзіцячая “Хвірменая казка”. Героі пьесы – звяры, якія размаўляюць вершамі і прозай, а ў іх паводзінах занатаваны абліччы людзей. Твор таксама шчаслівы на пастаноўкі ў шэрагу цэнтраў эстэтычнай творчасці і маладзёжных тэатральных студыях. Ставіцца і трэцяя пьеса пад назвай “Чалавек на дрэве”. Быў прызнаны пераможцам Рэспубліканскага конкурсу за поўнаметражны кінасцэнарй “Беражыце бычкоў”. Дарагія мне сцэнарыі, па якіх зняты мастацкі фільм “Салдацкі блюз” і сацыяльны відэафільм “Ратуйце нашы душы…”. На новыя творы натхняе бласлаўленне Віктара Цімафеевіча Турава: “Хлопец, пішы!”. 

–Нават сустрэчы з гэтым славутым майстрам, праз кінатворы якога свет даведваецца пра Беларусь, застаюцца “святам, якое заўсёды з табой”. Можна ўявіць, колькі ўражанняў мае вучань ад такога Настаўніка з вялікай літары!

–Пра гэта трэба распавядаць асобна… Цікава, у нас, па вялікаму рахунку – аднадумцаў, было толькі адно разыходжанне. Віктар Тураў успрымаў Палессе прыцемкавым, аднастайным: балота, бусел, адзінокае дрэва. Для мяне ж наш край – звонкія песні, непараўнальныя водары Прыпяці, стракатае разнатраўе абалонных лугоў. Праўда, штогод наведваючы малую радзіму, заўважаю паступовае заміранне вясковага жыцця, што не можа не засмучаць...

–Тэатральны факультэт, тэатральныя спектаклі. І раптам – Дом кіно?

–З 1995-га быў сцэнарыстам адной з кінакампаній, галоўным рэдактарам газеты “Кінатыдзень Мінска”, працаваў у аддзеле рэпертуарнага планавання і рэкламна-выдавецкай дзейнасці УП “Кінавідэапракат”. Пашчасціла быць падначаленым Канстанціна Раманавіча Раманоўскага, які ў “сінема”-свеце лічыцца “бацькам” рэкламы кіно. Светлая памяць чалавеку, які дзейнічаў як сапраўдны прадзюсэр, калі ў савецкім грамадстве гэтага слова яшчэ не ведалі... Шмат новых спраў стваралі разам, напрыклад, кінатыдні Мінска ў сетцы пракату. У 2005-ым, калі кінатэатр “Партызан” пасля рэканструкцыі ператварыўся ў Дом кіно, мяне запрасілі як чалавека ўжо з пэўным вопытам. Упершыню пачаў ствараць прэзентацыі фільмаў, “Ночы кіно”, з радасцю працую над сцэнарыямі і пастаноўкамі творчых вечарын да юбілеяў дзеячаў нацыянальнага мастацтва і гэтак далей.

–Вы таксама набліжаецеся да залатога юбілею. Часу, калі падводзяць пэўныя вынікі… Відавочна, будзеце адзначаць у Доме кіно?

–Не адношу сябе да славутых дзеячаў, каб прэтэндаваць на вялікую сцэну. Што да вынікаў… Працую ў прафесіі, якая не надакучвае, а дазваляе ўдасканальвацца. Лічу за гонар, што выбраны ў праўленне Беларускага Саюза кінематаграфістаў. Асаблівай радасцю стала выкладанне ва ўніверсітэце культуры і мастацтваў – запрашалі весці курс па спецыяльнасці “менеджмэнт кінапракату”. Пасля працы ў маёй “альма-матэр” у мяне паявіліся вучні, былыя студэнты з часам становяцца калегамі. Тут зразумеў глыбокі сэнс аднаго з апавяданняў Змітрака Бядулі, герой якога памірае ад горычу, – няма каму ім захапляцца, няма каму перадаць рамяство… (Усміхаецца). На захапленні наогул не пакрыўджаны. Самае галоўнае, мама была задаволена, калі людзі хвалілі, што яе сын вырас “талковым”. Вяскоўцы ж такую ацэнку давалі не на падставе маіх пьес, а калі бачылі знаёмыя твар і прозвішча на тэлеэкране – па роду дзейнасці ў кінапракаце часта быў “медыяперсонай”. Потым мама пералічвала: і той чалавек цябе бачыў, і той, з павагай гаварылі мне аб гэтым…

–А ваша сем’я мае адносіны да кіно?

–І так, і не. Жонка – урач. Дачка захаплялася мастацкай гімнастыкай, майстар спорту. Але мастацтва перамагло. Закончыла Акадэмію мастацтваў у Мінску, цяпер – у Маскве, паступіла ў славуты ГИТИС (па-руску). Зразумелы хваляванні нас, бацькоў: на сцэне ці экране далёка не проста адбыцца ў прафесіі… Хаця – гэта не першая акцёрская спроба ў нашым родзе. Пляменнік працуе ў Брэсцкім акадэмічным тэатры драмы.

–Ваша дачка Аня быццам яднае пакаленні – вы ж назвалі яе імем сваёй мамы.

–Мама яднае нас, хаця жывем у розных кутках Беларусі. Дзеці выканалі жаданне бацькоў – усе набылі вышэйшую адукацыю, усе стварылі сем’і. Святлана пражывае паблізу Брэста, Валянціна, якая даглядае маму, – у Чавусах Магілёўскай вобласці. Кожнае лета бярэм водпускі ў адзін час, каб забраць маму і пажыць хаця б месяц разам у бацькоўскай хаце. Ужо і адлегласць у паўтысячы кіламетраў стала звычайнай. Глядзім на самага роднага чалавека і ўсведамляем, якую вялікую сілу мае спадзяванне зноў наведаць малую радзіму…

Гутарыла Таццяна КАНАПАЦКАЯ. Фота Ганны КУРАК.

 

З часопіса “На экранах” (05.08.2016):

“Адна з акцый (па падтрымцы маладога беларускага кіно) …прайшла ў сталічным Доме кіно – ціха, без афіцыёзу і па рэальна купленых зацікаўленай публікай білетах. Яе, названую “Незалежны позірк”, ініцыіраваў і правёў… вопытны кінапракатчык і кінадраматург Аляксандр Барысавіч Богдан. Асобных апладысментаў заслугоўвае высакароднасць самой ідэі: сапраўды таленавіты, сапраўды любячы кінематограф чалавек робіць усё, што ад яго залежыць, падтрымліваючы маладых. Абсалютна бескарысліва. Хачу падкрэсліць: менавіта Аляксандр Богдан першым праявіў прыкладную, прафесійную цікавасць да творчасці “самастойных” рэжысёраў з іх асаблівым – новым поглядам. З 2006 года ў мінскім Доме кіно рэгулярна адбываюцца паказы “КінаАрт па-беларуску”. Тут упершыню да гледача (не арганізаванага!) выйшлі тыя, хто цяпер адбыўся ў прафесіі… З юбілеем вас, Аляксандр Барысавіч! 10 год асветніцкай місіі, планамернай прапаганды і папулярызацыі маладога беларускага кіно – гэта рэальны ўклад у нацыянальную культуру”.

 

  • Комментарии на сайте
  • Нашли ошибку? Crtl+Enter
  • Отправить свою новость

Комментарии доступны только для
зарегистрированных пользователей сайта

Настройки Нашли ошибку в тексте?Если вы нашли ошибку в тексте, просто выделяйте её, и нажмите CTRL+Enter.

Доступны только для зарегистрированных пользователей. К примеру, можно отключить практически всю рекламу на сайте.
Система Orphus

Если вы располагаете информацией, которая касается города Бреста, вы можете отправить ее нам для публикации. Это может быть любое интересное событие, происшествие и т.д. К сообщению (текст) вы можете прикрепить несколько фотографий. Если укажите свой e-mail, у нас будет возможность связаться с вами, и задать вам несколько вопросов. Телефон нужен для более оперативной связи. Любое из полей может быть незаполнено.

Попробуйте прямо сейчас! - открыть загрузчик (в новом окне). Спасибо вам!